عبد الحسين شهيدى صالحى
383
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
قزوينى مشهور به مدرّس ( 1279 - زنده در 1361 ش ) . تفسيرى است فارسى ساده و كوتاه و در 6 جلد كه به درخواست فرزندش سيد حبيب الله حاج جوادى نوشته شده و مقدارى از آن محصول درسهاى تفسير در شبهاى ماه مبارك رمضان در قزوين در سالهاى 33 - 1331 ش مىباشد كه مقدارى از آن در مجلهء شهر دانش قزوين در همان دوران به چاپ رسيده و سپس به صورت منظم و مستقل در يك جلد آمده است . اين تفسير به ترتيب قرآن و از سورهء حمد بدون توضيح و مقدمهاى شروع مىگردد و سبك مطالب آن فنى همراه با توضيحات ادبى و تجزيه و تركيب و بيان معانى و وجوه تفسيرى است . گاه هست كه در قسمتى از آيات با ترجمه شروع مىگردد ، بدون آنكه نكتهء تفسيرى بياورد به آيات ديگر مىپردازد . بدين جهت در همهجا از نظر بيان مطالب و روش تفسير يكسان نيست . جلد نخست اين تفسير در زمستان 1361 در قطع وزيرى تا آيهء 176 آل عمران در تهران به اهتمام فرزند مفسر توسط انتشارات صدر چاپ و منتشر گرديده و در آغاز آن آقاى سيد حسن حاج سيد جوادى مقدمهاى در اهميت قرآن و اهتمام مسلمانان به تفسير و ترجمهء قرآن نگاشته است . منبع : دانشنامه قرآن ، بهاء الدين خرمشاهى ، ج 1 ، ص 670 . [ تفسير ] بحر الاسرار ، تفسير عرفانى و منظوم سورهء حمد ، تأليف مرحوم ميرزا محمّد تقى كرمانى ملقب به لقب عرفانى مظفر عليشاه . ايشان از حكما و علما و اطبا و عرفاى بزرگ و از مشايخ سلسلهء نعمت اللّهى در دورهء قاجاريه است كه در سال 1215 ق در كرمانشاه درگذشت و در همانجا مدفون است . از تأليفات مظفر عليشاه « مثنوى بحر الاسرار است در تفسير سورهء مباركهء فاتحه كه سبع المثانى هم مىگويند و خود هم شرحى بر آن كردهاند مسمّى بر مجمع البحار » . ( حديقة الشعرا ، سيد احمد ديوانبيگى شيرازى ، ج 3 / 1673 ) . اين رساله از تفسير باء بسم اللّه و نقطهء زير باء آغاز مىشود و مفسر مىگويد بنابر حديث شريف هر